سید علیرضا حسینی مرادآبادی مربی تربیتی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران، با اشاره به اینکه نوجوان امروز در مدرسه بیشتر با نقش «دانشآموز»، در خانواده با نقش «فرزند» و در فضای مجازی غالباً با هویتی مبهم و در جایگاه مصرفکننده مواجه است، اظهار کرد: مسجد میتواند جایی باشد که نوجوان در آن فرصت پیدا کند «خودش» باشد.
وی افزود: مسجد فعال و دغدغهمند، نوجوان را صرفاً یک عضو تابع یا مخاطب برنامههای خود نمیبیند، بلکه او را فردی دارای شخصیت، هویت، توانایی و ظرفیت اثرگذاری میداند و همین نگاه میتواند در شکلگیری شخصیت اجتماعی و دینی نوجوان نقش مهمی داشته باشد.
مسجد؛ محیطی برای تجربه هویت و اثرگذاری
این مربی تربیتی با تأکید بر ضرورت اعتماد به نوجوان تصریح کرد: مسجد باید فضایی باشد که نوجوان در آن فرصت تصمیمگیری، فعالیت تشکیلاتی، ارائه پیشنهاد و تجربه مسئولیت داشته باشد و حتی بتواند اشتباه کند؛ بدون اینکه به دلیل یک خطا، با برچسبهای نادرست و غیرتربیتی مواجه شود.
وی ادامه داد: آزادی عمل قانونمند در کنار امنیت روانی، ترکیبی انسانساز است؛ چراکه نوجوان در چنین فضایی میتواند تواناییهای خود را تجربه کند، تصمیم بگیرد، مسئولیت بپذیرد و از پیامد تصمیمهای خود نیز درس بگیرد.
حسینی مرادآبادی با اشاره به تفاوت فضای حقیقی مسجد با زیست مجازی نوجوان گفت: نباید فراموش کنیم که مسجد یک فضای حقیقی و اجتماعی است و حضور فیزیکی نوجوان در کنار دوستان خوب و مربیان بزرگتر از خود، میتواند زمینه تجربه رفاقت سالم و عمیق را فراهم کند؛ چیزی که در دنیای مجازی بهشدت کمرنگ شده است.
مسجد تراز؛ فراتر از اقامه نماز
وی در ادامه درباره ویژگیهای مسجد تراز اظهار کرد: به نظر من، کلید مسجد تراز، محوریت امام جماعت است؛ همانگونه که رهبر معظم انقلاب بر جایگاه امام جماعت به عنوان فرمانده مسجد تأکید کردهاند.
این مربی تربیتی افزود: اگر امام جماعت خود را پدر محله بداند و دغدغه او فقط اقامه نماز و اداره برنامههای عبادی نباشد، بلکه حل مسائل مردم را نیز دنبال کند، مسجد میتواند تحول پیدا کند و به یک پایگاه اجتماعی فعال تبدیل شود.
وی خاطرنشان کرد: مسجد تراز، مسجدی است که جامعیت دارد و در میان مردم احساس آشنایی، انس و اعتماد ایجاد میکند؛ به گونهای که اهالی برای حل مسائل مختلف خود، از اختلافات خانوادگی گرفته تا بیکاری جوانان، بتوانند به مسجد مراجعه کنند.
امام جماعت باید زبان مردم محله را بشناسد
حسینی مرادآبادی با تأکید بر اهمیت ارتباط امام جماعت با مردم گفت: تحقق چنین الگویی بدون تعامل صحیح و سازگار امام جماعت با مردم امکانپذیر نیست. امام جماعت باید زبان مردم را بداند، پای درد دل آنها بنشیند و برای مسائل و مشکلاتشان وقت بگذارد.
وی ادامه داد: نقش امام جماعت فقط مدیریت درون مسجد نیست؛ بلکه باید ظرفیتهای مختلف محله را نیز شناسایی و فعال کند. از معلم و پزشک گرفته تا بازاری، کارگر، جوانان و دیگر افراد دارای ظرفیت اجتماعی، هر کدام میتوانند در مسیر حل مسائل محله نقشآفرین باشند.
این مربی تربیتی تصریح کرد: امام جماعت باید این ظرفیتها را شناسایی، بیدار و پای کار بیاورد تا مسجد از یک مکان صرفاً عبادی به یک پایگاه اجتماعی فعال و مسئلهمحور تبدیل شود.
وی البته پشتیبانی از امام جماعت را لازمه تحقق این نقش دانست و گفت: همه این اقدامات در گرو حمایت مالی و معنوی و پشتیبانی از امام جماعت است؛ چراکه بدون پشتیبانی لازم، انجام چنین مسئولیت گستردهای برای امام جماعت بسیار دشوار خواهد بود.
چرا نوجوان امروز وارد مسجد نمیشود؟
حسینی مرادآبادی در ادامه درباره علت فاصله گرفتن برخی نوجوانان از مسجد اظهار کرد: نباید همه مسئولیت این فاصله را متوجه نوجوان دانست؛ در برخی موارد، مسئله به رفتار و شیوه مواجهه برخی مسئولان و بزرگترهای مسجد با نوجوانان و فعالان فرهنگی و تربیتی بازمیگردد.
وی افزود: در برخی مکانها، افرادی که دغدغه فرهنگی و تربیتی دارند و میخواهند به صورت موقت، مانند برگزاری اعتکاف، یا به شکل مستمر فعالیت کنند، با موانعی از سوی برخی مسئولان و بزرگترهای مسجد مواجه میشوند و گاهی حتی اجازه حضور و فعالیت به آنها داده نمیشود.
این مربی تربیتی ادامه داد: گاهی رفتارهای نامناسب برخی از این افراد به اندازهای است که حتی کسانی که دغدغه کار فرهنگی دارند، دلسرد میشوند و در ادامه، اولویت حضور و فعالیت خود را در آن مسجد تغییر میدهند.
وی تصریح کرد: نوجوان امروز، مانند هر نوجوان دیگری در طول تاریخ، تشنه هویت، مسئولیت و تعلق داشتن است؛ اما گاهی این دستاندرکاران برخی مساجد هستند که نتوانستهاند مسجد را به عنوان یک فضای پذیرا و امن به نوجوان معرفی کنند.
یک برخورد نادرست میتواند نوجوان را از مسجد دور کند
حسینی مرادآبادی با اشاره به حساسیت دوران نوجوانی اظهار کرد: گاهی یک برخورد تند، یک نگاه تحقیرآمیز یا یک قضاوت زودهنگام کافی است تا یک نوجوان برای همیشه از مسجد دلزده شود.
وی افزود: تلختر اینکه جذب دوباره نوجوانی که به دلیل چنین رفتارهایی از مسجد فاصله گرفته، بسیار دشوار و گاهی حتی غیرممکن است؛ بنابراین باید در شیوه برخورد با نوجوانان دقت و حساسیت بیشتری وجود داشته باشد.
این مربی تربیتی ادامه داد: در برخی موارد نیز افرادی که مسئولیت ارتباط با نوجوانان را برعهده دارند، با رفتارهای غیرتربیتی و نادرست، به جای اینکه نوجوان را به مسجد نزدیک کنند، او را نسبت به اصل این مسیر بدبین و حتی متنفر میکنند.
وی این مسئله را یک آسیب جدی دانست و گفت: روشهای کار تربیتی در این زمینه نیازمند بازنگری اساسی است و باید توجه داشت که یک رفتار نادرست میتواند نتیجه تلاشهای فرهنگی و تربیتی طولانیمدت را تحت تأثیر قرار دهد.
مسجد جذاب لزوماً مسجد سرگرمکننده نیست
حسینی مرادآبادی با اشاره به ظرفیتهای مسجد برای جذب نوجوانان گفت: در مسجد جذابیتهای زیادی وجود دارد که شاید کمتر به آنها توجه کردهایم. میتوان با استفاده از فضای معنوی و سالم مسجد، جمعی یکدل، شاداب و صمیمی ایجاد کرد، بدون اینکه برای جذب نوجوان صرفاً به تفریحات و اردوهای سطحی تکیه داشته باشیم.
وی افزود: شاید اشتباه بزرگ ما این بوده که بیشتر به دنبال سرگرم کردن نوجوان بودهایم تا اینکه به او هویت ببخشیم و مسئولیت واقعی بسپاریم.
این مربی تربیتی تصریح کرد: سرگرمی و برنامههای تفریحی میتواند بخشی از فعالیت مسجد باشد، اما نمیتواند به تنهایی عامل ماندگاری نوجوان شود. نوجوان زمانی ارتباط عمیقتری با مسجد برقرار میکند که احساس کند حضورش معنا دارد، نظرش شنیده میشود و میتواند در مسجد نقش واقعی ایفا کند.
اعتماد به نوجوان؛ رمز ماندگاری او در مسجد
حسینی مرادآبادی در پایان گفت: وقتی نوجوان احساس کند برای مسجد مفید است و به او اعتماد شده، خودش میماند و دلش نیز با مسجد میماند.
وی تأکید کرد: نوجوان را نباید صرفاً برای حضور در مسجد سرگرم کرد؛ باید به او هویت، اعتماد، مسئولیت و فرصت اثرگذاری داد. اگر مسجد بتواند چنین فضایی را فراهم کند، میتواند به یکی از مهمترین کانونهای تربیت دینی، اجتماعی و هویتی نسل آینده تبدیل شود.
انتهای پیام/
نظر شما